Live hören
Jetzt läuft: Kame bawara von The Garifuna Collective

Rok twenty-twenty oceniam na fifty-fifty

Posłuchaj felietonu Piotra Olszówki

04:03 Min. Verfügbar bis 06.01.2022 Von Piotr Olszówka


standPUNKTwidzenia

Rok twenty-twenty oceniam na fifty-fifty

„Porównywanie pandemii do wojny światowej jest niewłaściwe, a nawet nieprzyzwoite. Jest jednak wymiar, w którym zachodzi podobieństwo obu tych odmiennych stanów rzeczywistości. Jest nim innowacyjność i wynalazczość” – pisze dr Piotr Olszówka.

dr Piotr Olszówka

Podczas sześciu lat od napaści hitlerowskich Niemiec na Polskę 1 września 1939 r. do kapitulacji Japonii 2 września 1945 r. powstało lub wdrożonych zostało więcej wynalazków i innowacji niż w całej wcześniejszej historii ludzkości. W ciągu 72 miesięcy opracowano lub przygotowano broń i energetykę jądrową, rakiety i programy kosmiczne, pierwszy komputer, antybiotyki. W ciągu pierwszego (lecz niestety nie ostatniego) roku pandemii dokonało się podobne przyspieszenie. Szczepionka mRNA to zaledwie wierzchołek góry lodowej. Nieograniczone niemal środki przeznaczane na badania medyczne, obniżenie barier kontroli, globalny zasięg zarazy, dają możliwości prowadzenia eksperymentów nieporównywalne z żadnym wcześniejszym okresem i bazę danych do dalszych innowacji, nie tylko medycznych.

Jak trafnie zauważył Ugur Sahin, naukowcy myślą w kategoriach prawdopodobieństwa, a nie nadziei czy też optymizmu. Prawdopodobieństwo doniosłych odkryć i wynalazków jest w okresie ekstremalnej mobilizacji wszystkich sił i środków oczywiście większe niż w stanie „normalnym”, a zwłaszcza w półletargu, w jakim znajdowały się społeczeństwa zamożnych krajów przed wybuchem pandemii. Generacja Garfieldów protestująca przeciw zaordynowaniu ograniczeń, które ratować mają życie starych i chorych, pozbawiając jednak w zamian młodych i zdrowych możliwości beztroskiego używania, obudzi się zapewne dopiero w obliczu którejś z kolejnych mutacji; rachunek prawdopodobieństwa jest bezlitosny, a wirus przetestuje wszystkie warianty.  

Czego możemy oczekiwać? Przełomu w medycynie, zwłaszcza w onkologii. Szczepionka BioNTechu jest „produktem ubocznym” badań nad szczepionką przeciwrakową, które trwają od dziesięcioleci. Należy się spodziewać, iż dalsze szczepionki mRNA, chroniące przed wieloma chorobami dotąd nieuleczalnymi bądź trapiącymi biedne społeczeństwa, pojawią się znacznie szybciej, także dzięki środkom uzyskanym ze sprzedaży szczepionek antycovidowych.

Monitoring Johns Hopkins University pokazuje, jak będzie wyglądać globalna walka z kolejnymi infekcjami.  Gigantyczne zmiany w zakresie zachowań indywidualnych i zbiorowych wymuszone przez wirusa mogą doprowadzić  także do iście nietzscheańskiego „przewartościowania wartości”, możliwe, że czego nie uczyniły apele do rozsądku i moralności, uda się wirusowi, nie w odniesieniu do wszystkich, lecz w takim stopniu, który zmieni rzeczywistość. Czy dojdzie także do przełomów w energetyce i rozwoju sztucznej inteligencji? To prawdodpodobne, choć wieści w tej mierze są po części propagandą. Doświadczenie pokazuje, że odkrycia i wynalazki są na ogół moralnie neutralne, dopiero ich zastosowania mogą być „dobre” albo „złe”. Miniony rok twenty-twenty można w tym względzie ocenić na fifty-fifty.  

Piotr Olszówka

Stand: 06.01.2021, 16:53