Live hören
Jetzt läuft: Ebabayo (Radio Edit) von Prince Kaybee feat. Nokwazi

Dentysta, miłośnik sztuki, przyjaciel artystów

Anatol Gotfryd: Miałem w życiu niesamowite szczęście

05:25 Min. Verfügbar bis 07.01.2022


Encyclopaedia Polonica

Dentysta, miłośnik sztuki, przyjaciel artystów

Zęby leczyli u niego Günter Grass, Samuel Beckett, Sławomir Mrożek czy Zbigniew Herbert. Gabinet legendarnego berlińskiego dentysty Anatola Gotfryda przyciągał wybitnych pisarzy i artystów.

Anatol Gotfried

„Miałem w życiu niesamowite szczęście” – mówi Anatol Gotfryd, słynny berliński dentysta, jako dziecko uratowany z Holocaustu. Pisarz, miłośnik sztuki i przyjaciel artystów od 1958 r. mieszka w Berlinie.

Urodził się w 1930 r. w Jabłonowie – na terenie dzisiejszej Ukrainy. Sielankę galicyjskiego świata przerywa wkroczenie Armii Czerwonej, dwa lata później – niemiecka okupacja. Jesienią 1942 roku Niemcy deportują ludność żydowską do obozu zagłady w Bełżcu. W jednym z wagonów bydlęcych jedzie 12-letni Anatol z rodzicami. Przez kratę w otworze wentylacyjnym udaje im się uciec z transportu. Rodzina dociera do Lwowa. W przetrwaniu okupacji pomagają im Polacy, Ukraińcy, a nawet Niemiec. Po wojnie Gotfryd uczy się w technikum dentystycznym we Wrocławiu i rozpoczyna studia stomatologiczne.

W maju 1958 r. Anatol wyjeżdża wraz z żoną do Berlina, a 4 lata później Gotfrydowie otwierają własny gabinet stomatologiczny, niedaleko słynnego bulwaru  Kurfürstendamm. Początkowo wśród pacjentów są głównie Amerykanie, z czasem coraz częściej przychodzą tu artyści – Samuel Beckett, Günter Grass, Nena, Rainer Werner Fassbinder, Katharina Thalbach, Harald Juhnke i wielu innych. Na zapleczu gabinetu Gotfrydowie urządzają salonik dla przyjaciół. W specjalnym albumie goście – w tym Marina Abramović, Zbigniew Herbert, Sławomir Mrożek czy Maria Lassing – zostawiają wpisy i rysunki – nierzadko prawdziwe dzieła sztuki.

Śmietanka towarzyska artystycznego Berlina spotyka się również w domu Gotfrydów w dzielnicy Zehlendorf. Para co poniedziałek organizuje kolacje połączone z grą w bilard oraz szachy. Ważne miejsce w życiu Gotfrydów zajmują nie tylko artyści, ale i sama sztuka. Anatol Gotfryd zasiada w gremiach decyzyjnych Kuratorium Stowarzyszenia Przyjaciół Galerii Narodowej i Towarzystwa Grafiki w Berlinie, jest również współzałożycielem i wiceprezesem Stowarzyszenia Przyjaciół "Kupferstichkabinet".

Legendarny gabinet polskich stomatologów działa do 2000 roku. Na emeryturze dentysta wydaje dwie powieści autobiograficzne. Przyznaje, że tęskni czasem za „odległą polską Galicją”, ale zdecydował, że nigdy tam nie powróci. Mógłby nie odnaleźć świata, który zachował w pamięci.

"Encyclopaedia Polonica” to cykl poświęcony kulturze i historii Polaków w Niemczech. Cosmo Radio po polsku i Porta Polonica przypominają w nim wydarzenia, miejsca i postaci, które stały się częścią historii obu krajów. Leksykon dostępny jest także na stronach Centrum Dokumentacji Kultury i Historii Polaków w Niemczech Porta Polonica w Bochum.

Stand: 07.01.2021, 19:42