Özel | Exklusiv :HDP’den ‘Demokratik Anayasa’ hamlesi

Kurden Istanbul feiern Newroz

Sansürsüz Türkiye - Özel

Özel | Exklusiv :HDP’den ‘Demokratik Anayasa’ hamlesi

Von Burhan Ekinci

Yeni bir “Demokratik Anayasa” talebini giderek daha sık dillendirmeye başlayan HDP, Kurban Bayramı sonrası sahaya iniyor. Parti, siyasi partilerden sivil toplum örgütlerine kadar bir dizi görüşmeler yapacak. Amaç, Türkiye’nin en çok ihtiyaç duyduğu demokrasi, barış ve özgürlüklerin hayata geçirilmesi, eşit yurttaşlık temelinde bir Anayasa’nın inşası, tek adamlığın sona ermesi, parlamenter sistemin işlevsel hale gelmesi...

AKP iktidarının 17 yıllık iktidar gücü 31 Mart ve 23 Haziran seçimleriyle kırıldı. CHP, HDP, İYİ Parti başta olmak üzere muhalefetin ortak hareketi, toplumda umut yarattı. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin yani AKP’lilerin çokça övdüğü “Türk tipi başkanlık sistemi”nin sorunlara çözüm olamayacağı, AKP içinde bile tartışılmaya başlandı. Parlamenter sisteme yeniden dönülmesi konusunda seslerin yükselmeye başladığı bir süreçte, AKP ve Cumhur İttifakı ortağı MHP’nin, yerel seçimde Türkiye’nin en büyük kentlerinde hezimete uğramasında “stratejik oy”larıyla etkili olan HDP, yeni bir sürecin başlaması için sahaya iniyor.

“Millet” ve “Cumhur” ittifaklarına karşı “Demokrasi İttifakı” ile üçüncü yol siyaseti mücadelesini yürüten HDP, “Demokratik yeni bir Anayasa” için harekete geçti. Malum, Türkiye hala 12 Eylül askeri darbe Anayasası ile yönetiliyor. Bu Anayasa ulusalcı/Kemalist/sol kanat ile İslamcı muhafazakar ve Türkçü/ülkücü kanadı tatmin ediyor olabilir. Bu kesimlerin mevcut Anayasa ile bir dertleri de olmayabilir ancak başta Kürtler olmak üzere diğer halklar, Alevilerin, gerçek solcu ve sosyal demokratlar, eşcinseller, kısaca sistem tarafından ötekileştirilenler için bunu söylemek mümkün değil. Öncelikle mevcut Anayasa bir ‘Türk Anayasası’’. Ortada, herkesi kucaklayacak, her kesime eşit davranacak, Türkiyelilik bağlamında bir “Türkiye Anayasası” yok.

Üçüncü yol siyasetini savunan HDP, bugün egemen olan kutuplaştırıcı, çatışmacı siyasetin terk edilmesi ve halkların rahat bir nefes alabilmesi için yeni Anayasa çalışmasını yürütme kararı aldı. Bir ekip oluşturuldu ve bu ekibin başında Anayasa Profesöre HDP’li vekil Prof. Mithat Sancar getirildi. Ekibin amacı ilk etapta yeni bir Anayasa metni yazmak değil. Kendisi ile görüştüğüm Sancar, çalışma amaçlarını, “Anayasa’nın en geniş mutabakat ile  oluşmasını istiyoruz. Önceden bir metin hazırlayıp, toplumun önüne koymak, mutabakat arayışını engeller” sözleriyle özetliyor.

Mithat Sancar, Mitglied des türkischen Parlaments, aufgenommen am 16.03.2017 in der Bundespressekonferenz in Berlin. Sancar gab eine Pressekonferenz über die Lage der Demokratie in der Türkei vor dem Referendum für eine Verfassungsreform.

Sancar’a göre, bir “Demokratik Anayasa” yapım süreci üzerinde çalışılıyor. Ekip Kurban Bayramı sonrası sahaya inecek. Meslek ve sivil toplum örgütleriyle görüşmeler yapılacak, halk toplantıları düzenlenecek. Sonbaharda siyasi partilerin liderleri ve temsilcileriyle biraraya gelinecek. Bu görüşmelerde Eş Genel Başkanlar Sezai Temelli ile Pervin Buldan da yer alacak. Siyasi partilere, yeni Anayasa için “ortak bir çalışma grubu ya da komisyon” oluşturulması talep edilecek.  Prof. Mithat Sancar, Erdoğan liderliğindeki Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin işlemediğinin çok açık olduğuna dikkat çekiyor. Bu sistemin 15 Temmuz Darbe Girişimi sonrası kabul edilen Olağanüstü Hal koşullarındaki, 16 Nisan Referandumuyla kabul edildiğini hatırlatan Sancar, bu sistemin kutuplaşmayı derinleştirdiğine, kalıcı hale getirdiğine vurgu yapıyor ve yeni sistemi “Parlamentoyu etkisiz kılıyor. Katılım imkanlarını daha da azaltıyor. Keyfi yönetimi teşvik ediyor” sözleriyle özetliyor. HDP’li vekil, ‘’ Türkiye, demokrasiyi güçlendirecek yeni bir toplumsal sözleşmeye ihtiyaç duyuyor.’’ diyor ve yeni Anayasa’da olması gerekenleri sıralıyor:  

*İyi işleyen bir kuvvetler ayrılığı sistemi: Yönetimde keyfiliğin olmayacağı hukukun üstünlüğünün geçerli olacağı bir sistem.

* Özgürlüklerin güvence altına alınacağı demokratik siyasetin en geniş şekilde işleyeceği bir sistem.

* Yerel demokrasinin inşa edilmesi.

Bu üç temel ilkeyi Demokrasi İttifakı’nın ortak hedefleri olarak gördüklerini açıklayan Sancar’a göre, Türkiye şu an 12 Eylül Anayasası’ndan daha geriye gitmiş, daha da otoriterleşmiş durumda. Sancar, “İki bloklu kamplaşmayı geride bırakmalıyız. Sadece bir ittifaka sıkışmış, ya da iki ittifaktan birine mecbur kalmış bir ortam, Türkiye’nin demokrasi açısından daha ileriye gitmesini engelliyor. İttifaklara sıkışmışlığı ötesine geçmek istiyoruz” ifadelerini kullanıyor.

Evetö eşit yurttaşlık temelinde, özgürlükçü, demokratik bir Anayasa ancak bütün sorunların çözümü olabilir. Mevcut yapısıyla Türkiye, giderek daha fazla faşizmin bataklığında debelenir. Çözüm, herkese saygı ve eşit davranan, herkesin saygı duyacağı yeni bir Anayasa. Bu bağlamda HDP çok anlamlı bir çalışma yürütüyor, muhalefete düşen buna destek ve katkı sunmak.

burhanekincii@gmail.com

twitter @brhekinci

Stand: 29.07.2019, 16:55